Dòng hóa thân của các Đức Kenting Tai Situpa là một trong những dòng tái sinh lâu đời và được tôn kính nhất của Phật giáo Kim Cương thừa Tây Tạng. Theo truyền thống, dòng truyền thừa này bắt nguồn từ cõi trời Đâu Suất và được nối tiếp qua nhiều đời tổ sư thành tựu ở Ấn Độ và Tây Tạng, liên tục không gián đoạn cho đến ngày nay.
Trong truyền thống Kim Cương thừa, Đức Kenting Tai Situpa được cung kính thừa nhận là hóa thân của Bồ Tát Di Lặc và Đức Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche). Ngoài 12 vị chính thức mang danh hiệu Kenting Tai Situ, tư liệu của dòng truyền thừa ghi nhận thêm 17 vị hóa thân tiền kiếp lừng lẫy khác. Trí tuệ, lòng bi mẫn và công hạnh của các đời Tai Situpa vì thế được xem là sự tiếp nối sống động của các bậc giác ngộ ấy trong cõi Ta-bà.
Các hóa thân tiền kiếp tiêu biểu
Bồ Tát Di Lặc (Maitreya)
Bồ Tát Di Lặc là vị Phật tương lai, vị Phật thứ năm của Hiền Kiếp, người sẽ kế tục sự nghiệp hoằng pháp của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Sự xuất hiện của Ngài được ghi lại trong kinh điển của hầu hết các truyền thống Phật giáo lớn. Hiện nay Ngài an trú tại cõi trời Đâu Suất, chờ ngày thị hiện thành Phật ở thế gian.
Đức Liên Hoa Sinh (Padmasambhava)
Đức Liên Hoa Sinh là tổ sư của dòng Cổ Mật Nyingma, người có công đưa Phật giáo Kim Cương thừa vào Tây Tạng. Ngài được tôn xưng là hiện thân Tâm giác ngộ của Đức Phật A Di Đà, hiện thân Thân giác ngộ của Bồ Tát Quán Thế Âm và hiện thân Ngữ giác ngộ của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài để lại dấu chân khắp vùng Himalaya, biến nhiều nơi thành thánh địa, và thị hiện qua Tám Hóa Thân để điều phục chúng sinh bằng những phương tiện khác nhau.
Đức Dombipa và Đức Darikapa
Hai vị nằm trong số 84 Đại Thành Tựu Giả (Mahasiddha) của Ấn Độ. Đáng chú ý, cả hai đều có mặt trong các dòng truyền thừa đặc biệt mà Đức Tilopa thọ nhận trước khi trao truyền cho Naropa. Vì vậy các tiền thân của Đức Tai Situpa đã gắn bó với dòng Kagyu ngay từ cội nguồn Ấn Độ.
Đức Sri Singha
Được tôn xưng là hóa thân của Đức Văn Thù Sư Lợi, Ngài là một bậc thầy giữ vai trò then chốt trong dòng truyền thừa Đại Viên Mãn (Dzogchen).
Đại dịch giả Marpa Lotsawa
Marpa (sinh năm 1012) là người đặt nền móng cho dòng Kagyu tại Tây Tạng. Ngài mang về Xứ Tuyết Đại Thủ Ấn, Sáu Pháp Du Già của Naropa cùng nhiều hệ thống Mật điển, và là cội nguồn của những bậc đạo sư chứng ngộ như Milarepa và Gampopa.
Đức Taranatha
Bậc học giả và hành giả vĩ đại, được xem là hiện thân của Đức Văn Thù. Ngài là người nắm giữ tâm yếu của dòng Shangpa Kagyu và pháp tu Kim Cương Thời Luân (Kalachakra). Đây cũng là dòng truyền thừa được Tu viện Palpung trì giữ song song với Marpa Kagyu cho đến ngày nay.
Danh sách các hóa thân tiền kiếp
Theo tư liệu của Pháp tòa Palpung Sherabling, các hóa thân tiền kiếp của dòng Tai Situpa gồm:
- Bồ Tát Di Lặc (Maitreya)
- Đức Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche Padmasambhava)
- Bang Tobchen
- Dombi Heruka (Dombipa)
- Sri Singha
- Darikapa
- Gyim Shang Shab
- Lochen Denma Tsemang
- Marpa Lotsawa
- Pangkhen Ozer Lama
- Taranatha
- Rabten Kunzang
- Rinpoong Ngawang
- Gonpo Tsultrim Nyingpo
- Drogon Rechen
- Naljor Yeshe Wangchuk
- Rigowa Rinjung
- Ta Shing Chen
- Norbu Samphel
Mười hai đời Kenting Tai Situpa
Danh hiệu Kenting Tai Situ chính thức bắt đầu từ năm 1407, khi Đức Chokyi Gyaltsen được triều đình nhà Minh (Trung Hoa) phong tặng tước hiệu này. Ngài trở thành Đức Kenting Tai Situpa đời thứ nhất. Từ đó đến nay, danh hiệu được truyền nối qua 12 đời hóa thân:
| Đời | Pháp danh | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | Chokyi Gyaltsen | Nhận danh hiệu Kenting Tai Situ năm 1407 |
| 2 | Tashi Namgyal | |
| 3 | Tashi Paljor | |
| 4 | Mitrug Gocha | |
| 5 | Chokyi Gyaltsen Gelek Palzang | |
| 6 | Mipham Trinlay Rabten | |
| 7 | Lekshe Mawai Nyima | |
| 8 | Chokyi Jungne (Situ Panchen, 1700–1774) | Xây dựng Tu viện Palpung năm 1727; hiệu đính Kinh Tạng và Luận Tạng tại Derge |
| 9 | Pema Nyingche Wangpo | Cùng Đức Jamgon Kongtrul đời thứ nhất lập các trung tâm nhập thất 3 năm tại Palpung |
| 10 | Pema Kunzang Chogyal | |
| 11 | Pema Wangchok Gyalpo | Để lại chỉ dẫn về sự tái sinh của mình trước khi viên tịch |
| 12 | Pema Donyo Nyingche Wangpo (sinh năm 1954) | Đương nhiệm; thành lập Pháp tòa Palpung Sherabling tại Ấn Độ năm 1976 |
Đức Situ Panchen – Tai Situpa đời thứ 8
Đức Chokyi Jungne, thường được gọi là Situ Panchen, là một trong những học giả uyên bác bậc nhất trong lịch sử Tây Tạng. Ngài là người khai sáng Tu viện Palpung tại vùng Derge, Đông Tây Tạng, vào năm 1727. Ngài cũng hiệu đính bộ Kinh Tạng (Kangyur) và Luận Tạng (Tengyur) tại Derge để phục vụ cho tất cả các dòng phái. Tinh thần học thuật không phân biệt tông phái của Ngài chính là nền móng cho phong trào Bất bộ phái (Rimé) về sau.
Đức Pema Nyingche Wangpo – Tai Situpa đời thứ 9
Cùng với đệ tử là Đức Jamgon Kongtrul đời thứ nhất, Ngài thành lập các trung tâm nhập thất 3 năm tại Palpung để truyền dạy Sáu Pháp Du Già của Naropa và của Niguma. Nhờ đó, Palpung trở thành nơi trì giữ cả hai dòng Marpa Kagyu và Shangpa Kagyu.
Đức Kenting Tai Situpa đời thứ 12
Đức Kenting Tai Situpa đời thứ 12, Pema Donyo Nyingche Wangpo, đản sinh năm Giáp Ngọ (1954) tại vùng Palyul, xứ Derge. Ngài được Đức Gyalwa Karmapa thứ 16 nhận diện dựa trên bức thư tiên tri, và bức thư này trùng khớp với những chỉ dẫn mà Đức Tai Situpa đời thứ 11 để lại trước khi viên tịch. Lúc mới 18 tháng tuổi, Ngài được Đức Karmapa thứ 16 chủ trì lễ tấn phong tại Tu viện Palpung.
Truyền thống Kagyu có một mối liên hệ đặc biệt: các đời Karmapa và Tai Situpa thường nhận diện và trao truyền giáo pháp cho nhau qua nhiều thế hệ. Đức Tai Situpa đời thứ 12 được Đức Karmapa thứ 16 công nhận. Về sau, chính Ngài là người tìm ra và chủ trì lễ tấn phong cho Đức Gyalwang Karmapa thứ 17, đồng thời trao truyền cho Ngài toàn bộ quán đảnh, khẩu truyền và cốt tủy Đại Thủ Ấn.
Ngày nay, Ngài vẫn không ngừng giảng dạy và trao truyền dòng truyền thừa cho đệ tử khắp thế giới từ Pháp tòa Palpung Sherabling ở Ấn Độ.